ویژگی اصلی این اختلال اجتناب از مردم، تجربیات جدید و حتی از تجربیات قدیمی است. در این اختلال معمولا ترس از احمق به نظر رسیدن با میل شدید به پذیرش و محبت ترکیب می‌شوند. افراد مبتلا به این اختلال به دلیل حساس بودن نسبت به انتقاد از ارتباطات اجتماعی دوری می‌کنند. آنها خجالتی هستند.

علائم:

1)     از فعاليت هاي شغلي كه مستلزم ارتباط بين فردي زياد است،به علت ترس از انتقاد،عدم تاييد يا طرد اجتناب مي كند.

2)     مايل نيست با ديگران درارتباط باشد مگر مطمئن شود كه مورد محبت قرار مي گيرد.

3)     در روابط صميمانه به علت ترس از شرمساري يا مسخره شدن محدوديت نشان مي دهد.

4)     نسبت به مورد انتقاد قرار گرفتن و يا طرد شدن در موقعيتهاي اجتماعي اشتغال ذهني دارد.

5)     به علت احساسهاي بي كفايتي در موقعيت هاي بين فردي جديد كمرو است.

6)     از لحاظ اجتماعي خود را نالايق و از لحاظ شخصي خود را فاقد جاذبه مي پندارد،يا نسبت به ديگران احساس حقارت مي كند.

7)     به طور غير عادي نسبت به خطر كردن ها ي شخصي و يا در گير شدن در فعاليت هاي جديد بي ميل است زيرا موجب دستپاچگي وي شوند.

ويژگي هاي تشخيص

ويژگي اصلي اين اختلال الگوي فراگير باز داري اجتماعي و حساسيت زياد به ارزيابي منفي است كه از اويل بزرگسالي آغاز و در زمينه هاي گوناگون ظاهرمي شود.افراد مبتلا به اين اختلال از فعاليت هاي شغلي يا تحصيلي كه مستلزم تماس بين فردي است به علت ترس از انتقاد،عدم تاييد يا طرد اجتناب مي كنند.

اين افراد از دوست شدن با افراد جديد پرهيز مي كنند مگر اينكه مطمئن باشند بدون انتقاد مورد پذيرش و محبت قرار مي گيرند.تا زماني كه بر عكس اين قضيه ثابت نشده باشد فرض را بر اين مي گيرند كه ديگران انتقاد كننده هستند و انها را تاييد نمي كنند افراد مبتلا به اين اختلال به فعاليت هاي گروهي نمي پيوندند مگر اينكه پيشنهاد هاي مكرر و سخاوتمندانه اي از حمايت و محبت وجود داشته باشند.

خطر هاي بالقوه ي موقعيت هاي معمولي را بزرگ جلوه مي دهندو شيوه ي زندگي محدود اين افراد ممكن است ناشي از نياز آنها به قطعيت و ايمني باشد.فرد مبتلا به اين اختلال ممكن است به واسطه ي  ترس از دستپاچه شدن به دليل نداشتن لباس مناسب يك مصاحبه ي شغلي را بر هم بزند.نشانه هاي بدني جزئي يا ساير مشكلات ممكن است دليل پرهيز از فعاليت هاي جديد باشند.

ويژگي ها و اختلال هاي همراه

افراد مبتلا به اين اختلال اغلب با هشياري حركات و بيانات افرادي را كه با آنها در ارتباطند مورد ارزيابي قرار مي دهند.رفتار وحشت زده و مضطرب آنها ممكن است باعث تمسخر و ريشخند شدن از جانب ديگران شود كه در جاي خود به شكها و ترديدهاي آنها دامن مي زند.آنها به اين دليل كه ممكن است نسبت به انتقاد با سرخ شدن يا گريه واكنش نشان دهندبسيار مضطربند.ديگران آنها را به عنوان افرادي خجالتي،ترسو،تنها و منزوي توصيف مي كنند.مشكلات عمده ي مربوط به اين اختلال در كار كرد اجتماعي و شغليروي مي دهند.عزت نفس ضعيف و حساسيت زياد نسبت به طرد شدن با ارتباط هاي بين فردي محدود رابطه دارند.اين افراد ممكن است نسبتا تنها و جدا افتاده باشند و معمولا شبكه ي حمايتي گسترده اي ندارند كه بتواند به انها كمك كند تا به سلامت بحران ها رو پشت سرگذارند.انها به محبت و پذيرش نياز دارند و ممكن است درباره ي روابط ايده ال با ديگران خيال پردازي كنند.رفتار هاي اجتنابي ممكن است بركار كرد شغلي نيز تاثير نامطلوب بگذارند زيرا اين افراد سعي مي كنند از انواع موقعيت هاي اجتماعي كه ممكن است براي برآورده ساختن خواسته هاي اساسي شغلي يا پيشرفت مهم باشند،اجتناب كنند.اختلال هاي ديگري كه معمولا همراه با اين اختلال تشخيص داده ميشنود شامل اختلال هاي خلقي و اضطرابي به ويژه هراس از اجتماع از نوع تعميم يافته هستند.اين اختلال اغلب همراه با اختلال شخصيت وابسته تشخيص داده مي شود زيرا افراد مبتلا به اختلال شخصيت اجتنابي به افراد معدودي كه به انها رابطه ي دوستي دارند بسيار دلبستگي داشته و به آنها وابسته اند.همچنين اين اختلال اغلب با اختلال شخصيت مرزي و اختلال هاي شخصيتي پارنويايي،اسكيزوئيد واسكيزوتايپي تشخيص داده مي شود.

تشخيص افتراقي

به نظر مي رسد همپوشي زيادي بين اختلال شخصيت اجتنابي و هراس اجتماعي نوع تعميم يافته وجود داشته باشد به طوري كه ممكن است اين دو مفهوم سازي هاي مختلفي از يك اختلال واحد و يا دو اختلال شبيه به هم باشند.اجتناب،هم در اختلال شخصيت اجتنابي و هم در اختلال وحشت زدگي همراه با گذر هراسي بعد از آغاز حمله هاي وحشت زدگي شروع مي شود وممكن است براساس شدت و فراواني متفاوت باشند.برعكس در اختلال شخصيت اجتنابي اجتناب زود شروع مي شود،فاقد عوامل آشكار ساز روشن است و سير ثابتي دارد.

امكان دارد ساير اختلال‌هاي شخصيت با اختلال شخصيت اجتنابي اشتباه گرفته شوند، زيرا ويژگي‌هاي مشترك عيني دارند. بنابراين، تمايز ميان اين اختلال‌ها بر مبناي تفاوت در ويژگي‌هاي باز آن‌ها مهم است.

درمان:
اختلال شخصیت اجتنابی غالباً از طریق روان درمانی، درمان می‌گردد. از آنجا که مبتلایان به این نوع اختلال شخصیت خیلی خجالتی هستند و در ارتباطات میان فردی دچار مشکل می‌باشند، گروه درمانی عموماً توصیه نمی‌شود. درمان شناختی- رفتاری غالباً در کمک به افراد برای غلبه بر شرمساری و رشد مهارت‌ها و رفتارهای تازه، بسیار موثر است
داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب معمولاً برای کمک به افراد در پیشبرد روان درمانی تجویز می‌گردد. هر چند این داروها به پیشبرد روان درمانی کمک می کند امّا دارو درمانی به تنهایی برای درمان اختلال شخصیت اجتنابی توصیه نمی‌شود.